۱۴۰۵ آبان ۱۷, یکشنبه

رسته‌های پیشه‌وری و بازرگانی در کابل قدیم

 

یکی از ویژگی‌های شهر کابل در روزگار گذشته، شکل‌گیری رسته‌های تجارتی و پیشه‌وری بر بنیاد حرفه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی بود. در بخش‌های مختلف شهر، پیشه‌وران و بازرگانانی که به یک حرفه اشتغال داشتند، در یک محدوده گرد هم می‌آمدند و دکان‌ها و کارگاه‌های خود را در کنار یک‌دیگر برپا می‌کردند. این شیوه که در بسیاری از شهرهای قدیمی آسیا رواج داشت، سبب می‌شد هر حرفه جایگاه مشخصی در ساختار اقتصادی و اجتماعی شهر پیدا کند.



رستهٔ بزازی، آهنگری، مسگری و زرگری و غیره رسته‌های شناخته‌شدهٔ کابل قدیم بودند. در این رسته‌ها، پیشه‌وران به تولید، ترمیم و فروش کالاهای مربوط به حرفهٔ خود می‌پرداختند و هر بخش، با توجه به نوع فعالیتش، مشتریان و شیوهٔ کاری مشخصی داشت. نزدیکی دکان‌های هم‌پیشه‌گان، زمینهٔ دادوستد، انتقال تجربه و آموختن فنون پیشه‌وری را فراهم می‌کرد. از همین رو، رسته‌ها در کنار نقش اقتصادی، در شکل‌گیری روابط اجتماعی میان کسبه‌کاران و خانواده‌های آنان نیز سهم داشتند.

در ساختار بازارهای کابل، هر رسته بخشی از نیازهای روزمرهٔ مردم را تأمین می‌کرد. آهنگران ابزار و وسایل فلزی می‌ساختند و ترمیم می‌کردند؛ مسگران با ظروف و ابزار مسی سروکار داشتند؛ زرگران به ساخت و فروش زیورآلات می‌پرداختند و بزازی‌ها انواع پارچه و پوشاک را عرضه می‌کردند. این تقسیم‌بندی حرفه‌ای، چهرهٔ بازار را شکل می‌داد و به مردم امکان می‌داد برای خرید یا سفارش کالای مورد نیاز خود، به بخش مشخصی از شهر مراجعه کنند.

رسته‌ها را باید بخشی از نظام سنتی تولید و تجارت در کابل قدیم دانست؛ نظامی که در آن دکان، کارگاه، بازار و پیشه‌ور به‌گونه‌ای نزدیک با یک‌دیگر پیوند داشتند. این ساختار در کنار محله‌های مسکونی، مساجد، حمام‌ها و سایر مراکز عمومی، سیمای اجتماعی شهر را می‌ساخت. در آن روزگار، حمام‌های عمومی نیز در محله‌های مختلف وجود داشتند و از جملهٔ آن‌ها می‌توان از حمام کاه‌فروشی و حمام کجاوه نام برد که در زنده‌گی روزمرهٔ باشندگان کابل جایگاه داشتند.

با گسترش شیوه‌های جدید تجارت و دگرگونی ساختار شهری، بسیاری از رسته‌های قدیمی شکل پیشین خود را از دست دادند. برخی از آن‌ها در میان بازارهای جدید و ساختمان‌های تازه جذب شدند و شماری دیگر نیز از میان رفتند. با این حال، نام بعضی از رسته‌ها و پیشه‌ها در نام‌گذاری گذرها و بازارهای کابل باقی مانده است.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر

تازه ترین مطالب

هنگامه؛ آوازخوان نام‌آشنای موسیقی افغانستان

  زهره شورانگیز، مشهور به هنگامه، از آوازخوانان شناخته‌شدهٔ افغانستان است که فعالیت هنری خود را از دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی آغاز کرد. او در موسیق...

پربازدیدترین ها