نویسنده: سروش مهرنوش نیکزاد
سینما باختر یکی از سینماهای شناختهشدهٔ شهر
کابل بود که در برابر ساختمان وزارت عدلیه، در مرکز شهر قرار داشت. این سینما بهصورت
خصوصی اداره میشد و در سالهای فعالیت خود، بهویژه با نمایش فلمهای هندی، از
مکانهای مورد علاقهٔ علاقهمندان سینما در کابل به شمار میرفت. ظرفیت تالار آن حدود
۵۸۶
تا ۶۵۰
نفر ذکر بود.
در سال ۱۹۹۶ میلادی، سینما
باختر بسته شد و برای بیش از پنج سال فعالیتی نداشت. در آن دوره، نمایش فلم و
فعالیت سینما در کابل ممنوع بود. دروازههای این سینما نیز بسته ماند، اما محمد
صفار، یکی از نگهبانان آن، در تمام این سالها از ساختمان مراقبت میکرد. مدیر
سینما، سلطان محمود، نیز شماری از حلقههای فلم را پنهان کرده بود تا از نابودی آنها
جلوگیری شود.
در ۱۹ نوامبر ۲۰۰۱
با ورود نیروهای ائتلاف شمال به کابل، سینما باختر بار دیگر دروازههای خود را به
روی تماشاگران گشود. بازگشایی آن با استقبال گستردهٔ مردم روبهرو شد؛ چنانکه
صدها نفر و به روایت برخی گزارشها بیش از هزار نفر، برای خرید تکت و تماشای فلم
در برابر دروازهٔ سینما گرد آمدند.
نخستین فلمی که پس از بازگشایی در این سینما به
نمایش درآمد، فلم افغانی «عروج» بود که به موضوع جنگهای دههٔ ۱۹۸۰
میپرداخت. در روزهای بعد، فلم هندی «ایلان» (Elan) نیز روی پرده رفت. استقبال از این نمایشها
چنان گسترده بود که ظرفیت حدود ۶۰۰ نفری تالار پاسخگوی
شمار تماشاگران نبود. با این وجود، زنان هنوز اجازهٔ ورود به این سینما را
نداشتند؛ محدودیتی که حتی پس از بازگشایی نیز ادامه یافت. سینما باختر در سالهای
بعد نیز به فعالیت خود ادامه داد؛ اما در اگست ۲۰۲۱، بار دیگر بسته
شد.
در خاطرهٔ کابلیان
خاطرات کابلیان نشان میدهد که سینما باختر در
دهههای ۱۳۶۰ و پیش از آن، جایگاه ویژهای در زندگی فرهنگی و تفریحی مردم داشت.
بسیاری از باشندگان کابل، بهویژه جوانان و دانشجویان، با دوستان و همصنفیهای
خود برای تماشای فلمهای هندی به این سینما میرفتند و فلمهای امیتاب بچن نیز از
نمایشهای مورد علاقهٔ تماشاگران بود. در میان خاطرات، نام فلمهایی چون «غدار»،
«نوکر کهنه»، «روتی»، «روتی، کپڑا اور مکان» و «خون پسینه» دیده میشود؛ فلمهایی
که هنوز پس از گذشت چندین دهه، نامشان با خاطرات جوانی و روزهای گذشته گره خورده
است. یکی از یادآوریهای جالب، رفتن گروهی همصنفیها به سینما در دههٔ ۶۰ خورشیدی
است. برای برخی، سینما باختر خاطرهٔ نخستین تجربههای عاطفی و حتی نخستین گریه
هنگام تماشای فلم را زنده میکند؛ برای دیگران، یادآور دیدار با دوستان، گفتوگو
با چهرههای مشهور و لحظات خوش جوانی است. البته خاطرات همه به روزهای خوش محدود
نمیشود؛ یکی از کابلیان میگوید آخرین باری که به سینما رفت، همزمان با درگیریهای
مسلحانه میان گروههای مجاهدین بود و شماری از مردم در آن رویداد جان باختند. این
روایتها نشان میدهد که سینما باختر در حافظهٔ جمعی کابلیان فراتر از یک سالون
نمایش فلم باقی مانده است؛ بخشی از خاطرات دوستی، جوانی، سرگرمی و در عین حال،
روزهای دشوار و ناآرام شهر کابل.

هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر