چه خاطراتی از میله سخی دارید؟
این تصویر از
مجموعهٔ آرشیفی آلبرت ای. انگلر، معمار سویسی، نمایی از زیارت سخی در کابل را در
روزهای نوروز سال ۱۹۴۴ میلادی نشان میدهد. در تصویر، فضای پیرامون
زیارتگاه مملو از مردمی است که برای زیارت و شرکت در مراسم نوروزی گرد آمدهاند.
در بخش بالایی تصویر، بنای زیارتگاه با گنبد و محوطهٔ پیرامون آن دیده میشود و در
دامنه و اطراف آن، جمعیت زیادی در رفتوآمد و نشستهاند.
میلهٔ سخی از آیینها
و جشنهای قدیمی نوروز در کابل بود که با فرارسیدن نوروز و برافراشتن جهندهٔ سخی برگزار
میشد. آنگونه که بزرگان حکایت کردهاند، در روزهای نوروز مردم از بخشهای مختلف
کابل به زیارت سخی میآمدند و در کنار انجام مراسم زیارت، ساعتهایی را در فضای
میله سپری میکردند. آنچه در این تصویر بیش از همه جلب توجه میکند، همین حضور
گستردهٔ مردم و خانوادههاست؛ پیر و جوان، زن و مرد و کودکان در کنار یکدیگر گرد
آمدهاند و نوروز را در فضای باز و در جوار زیارتگاه جشن میگیرند.
میلهٔ سخی در کنار
جنبهٔ مذهبی، چهرهای اجتماعی و مردمی نیز داشت. خانوادهها برای تفریح و دیدار با
یکدیگر به این مکان میآمدند و فروشندگان دورهگرد و دستفروشان نیز با خوراکیها
و ساختههای خود، بخشی از فضای میله را شکل میدادند. کباب، میوهها، جلبی، ماهی و
دیگر خوراکیهای آمادهشده از جمله چیزهایی بود که برای مهمانان و زائرانی که به
قصد زیارت و شرکت در میله میآمدند، عرضه میشد.
بازار فروش اسباببازی
کودکان نیز در چنین روزهایی گرم میشد. کودکان در میان جمعیت به شوق و شادی میپرداختند
و هیاهوی آنان با صدای فروشندگان و رفتوآمد مردم درهم میآمیخت. میله، برای
کودکان نیز دنیای دیگری بود؛ جایی برای تماشای جمعیت، خرید اسباببازی و تجربهٔ
شادی نوروز در کنار خانواده.
در کنار این جنبههای
اجتماعی، باورهای مذهبی نیز جایگاه مهمی در مراسم داشت. زائران برای برآوردهشدن
حاجتهای خود به طوق سخی متوسل میشدند، آن را میجنباندند و دعا میکردند. بدین
ترتیب، جهنده و طوق سخی در کنار خود زیارتگاه، به یکی از نمادهای اصلی این مراسم
تبدیل شده بود.
خلاصه اینکه در
روزهای نوروزی، شهریان کابل از دور و نزدیک به زیارت سخی میآمدند و سخی نوروز را
به شادی و خوشی سپری میکردند. بنا
بر روایتهای محلی، آمدوشد و شادی مردم تا چهل روز ادامه مییافت. پس از سپریشدن
این مدت، طوق سخی پایین آورده میشد و با پایینشدن طوق، میله نیز به پایان میرسید.

هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر