امروز، ۲۲ سپتمبر، روز جهانی تاجیکان است. همزمان با آن، از ابوعبدالله رودکی، پدر شعر پارسیدری و شاعر بزرگ سدهی چهارم هجری، نیز گرامیداشت بهعمل میآید. شاید این همزمانی بیسبب نباشد؛ زیرا رودکی نمادی از زبانیست که قرنها در ساختن فرهنگ و اندیشهی این حوزهی تمدنی نقش داشته است.
هر ملتی با زبان و فرهنگ خویش شناخته میشود و تاجیکان نیز در درازنای تاریخ با زبان پارسی شناخته شدهاند. در حقیقت، زبان پارسی/دری یکی از مهمترین پایههای هویت تاریخی و فرهنگی تاجیکان بوده است. از میان این مردم، عارفان، فیلسوفان، شاعران و عالمان بزرگی برخاستهاند که با اندیشه، دانش و آثار خویش، نه با شمشیر و سلاح، بر بخش بزرگی از جهان اثر گذاشتهاند.
رودکی با شعر خویش بنیادهای شعر پارسی را استوار کرد؛ فردوسی تاریخ و اسطورهی ایرانزمین را در شاهنامه جاودانه ساخت؛ مولانای بلخی با مثنوی معنوی و دیوان شمس، زبان عرفان و عشق را به یکی از بلندترین قلههای ادبیات جهان رساند؛ ابوعلی سینای بلخی در فلسفه و پزشکی آثاری پدید آورد که قرنها در مراکز علمی جهان خوانده میشد؛ امام اعظم ابوحنیفه در تاریخ فقه اسلامی جایگاهی بلند یافت؛ و محمد خوارزمی با دانش خویش بر رشد ریاضیات اثر ماندگار گذاشت.
در کنار این نامها، از زردشت، کوروش بزرگ، تهمورث، ابومسلم خراسانی و دهها چهرهی دیگر نیز میتوان یاد کرد؛ شخصیتهایی که هر یک در دورهای از تاریخ، در شکلگیری اندیشه، سیاست، فرهنگ یا تمدن این حوزه نقش داشتهاند.
امروز تاجیکان در افغانستان، تاجیکستان، ایران، پاکستان، چین و دیگر نقاط جهان زندهگی میکنند. مرزهای سیاسی، این مردم را در کشورهای گوناگون پراکنده ساخته است؛ اما زبان و فرهنگ، همچنان رشتهای است که آنان را به گذشته و یکدیگر پیوند میدهد. مرزها میتوانند سرزمینها را از هم جدا کنند، اما به آسانی نمیتوانند زبان، فرهنگ و حافظهی تاریخی یک ملت را از میان بردارند.
امروز بهانهای است برای بازخوانی هویت، تاریخ و فرهنگ تاجیکان؛ مردمی که در درازنای تاریخ، زبان و فرهنگ پارسی را پاس داشتهاند. هر جا که نشانی از زبان و فرهنگ پارسی دیده میشود، میتوان بخشی از ردپای تاریخی این حوزهی تمدنی را نیز بازشناخت؛ حوزهای که تاجیکان در شکلگیری و پاسداری از آن سهمی انکارناپذیر داشتهاند.
روز جهانی تاجیکان گرامی باد!

هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر