کابل در سالهای میانهٔ دههٔ ۱۳۴۰ خورشیدی، در کنار مکاتب و دانشگاه، دارای شماری از کتابخانههای عمومی، تخصصی، دولتی و شخصی بود. این مراکز بخشی مهم از حیات علمی و فرهنگی پایتخت را تشکیل میدادند. بر اساس رهنمای کابل نوشتهٔ محمد ناصر غرغشت، در آن زمان کتابخانهها از مجموعههای نسخههای خطی تا کتابخانههای عصری و مجهز را دربر میگرفتند.
کتابخانهٔ ارگ شاهی: در داخل ارگ قرار داشت و حدود ۶۵۰۰ جلد کتاب چاپی و نسخهٔ خطی نفیس و نایاب نگهداری میکرد.
کتابخانهٔ عامهٔ کابل: یکی از مهمترین کتابخانههای عمومی شهر بود و حدود ۸۰ هزار جلد کتاب به زبانهای مختلف، همراه با مجموعهٔ جراید و مجلات داشت. قرائتخانه و تالار کنفرانس و نمایش فلمهای تربیتی نیز در آن فعال بود.
کتابخانهٔ مطبوعات: در سال ۱۳۱۰ خورشیدی در چوکات انجمن ادبی کابل ایجاد شده بود و حدود ۲۵ هزار نسخه کتاب، رساله، مجله و نسخهٔ خطی داشت. بعداً با کتابخانهٔ عامه یکجا شد.
کتابخانهٔ دانشگاه کابل: حدود ۸۰ هزار جلد کتاب علمی به زبانهای فارسی، پشتو، عربی، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی و ترکی داشت و کتابخانههای جداگانهٔ دانشکدهها نیز در آن ادغام شده بود.
کتابخانهٔ وزارت مالیه: حدود ۱۰ هزار جلد کتاب داشت و بیشتر منابع اقتصادی، مالی و اداری را دربر میگرفت.
کتابخانهٔ سره میاشت: حدود ۳۵۰۰ جلد کتاب علمی، ادبی، تاریخی، سیاسی و اجتماعی، بهویژه منابع مربوط به هلال احمر و صلیب سرخ داشت.
کتابخانهٔ د افغانستان بانک: در سال ۱۳۳۴ ایجاد شده و حدود ۳۵۰۰ جلد کتاب در زمینههای اقتصاد، بانکداری، حقوق، فلسفه و روانشناسی داشت.
کتابخانهٔ بانک ملی افغان: در عقب جادهٔ نادر پشتون قرار داشت و حدود ۱۰ هزار جلد کتاب به زبانهای مختلف در آن نگهداری میشد.
در کنار اینها، انجمن تاریخ، پشتو تولنه، ریاست صحت عامه، وزارت معادن و صنایع، وزارت پلان، آژانس باختر و شماری از ادارات دولتی نیز کتابخانههای تخصصی داشتند. سفارت امریکا، مرکز فرهنگی جمهوری متحد عربی و ادارهٔ اطلاعات ملل متحد نیز کتابخانههایی برای استفادهٔ فرهنگی و علمی داشتند.
در لیسههایی چون حبیبیه، استقلال، نجات، غازی و تخنیک عالی نیز کتابخانههای کوچک برای استفادهٔ استادان و شاگردان فعال بود.
کابل همچنین شماری از کتابخانههای شخصی را در خود جای داده بود؛ از جمله کتابخانههای عبدالهادی داوی، صالحجان «پرونتا» و فاروق «سراج» که مورد استفادهٔ اهل دانش و فرهنگ قرار میگرفتند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر