نویسنده: سروش مهرنوش نیکزاد
لیسه
عایشه درانی یکی از قدیمیترین و نامآشناترین مکاتب دخترانهٔ کابل است که دهها
سال در عرصهٔ آموزش دختران افغانستان نقش مهمی ایفا کرده و هزاران دانشآموز را به
جامعه تقدیم کرده است. این مکتب مربوط به ناحیه اول شهر کابل و در
تیمورشاهی موقعیت دارد.
این لیسه در سال ۱۳۴۱ خورشیدی،
به تصمیم وزارت معارف وقت تأسیس شد و به افتخار عایشه درانی، شاعر برجستهٔ
افغانستان، نامگذاری گردید. در آغاز، این مکتب در پارک زرنگار فعالیت خود را آغاز
کرد، اما دو سال بعد، در ۱۳۴۳ خورشیدی،
به ساختمان کنونی خود انتقال یافت؛ ساختمانی که پیش از آن محل لیسه حبیبیه و سپس لیسه
صنایع بود و تا امروز نیز لیسه عایشه درانی در همان مکان فعالیت دارد.
نام این لیسه برگرفته از عایشه درانی، از شاعران
برجستهٔ فارسیزبان دورهٔ درانیان است. او دختر یعقوبعلی خان توپچیباشی بود و در
شهر کابل به دنیا آمد. عایشه درانی در روزگار تیمورشاه درانی و جانشینان او میزیست
و از نخستین زنان شاعر افغانستان بهشمار میرود که دیوانی مستقل از خود بر جای
گذاشته است.
او از جوانی به شعر و ادب روی آورد و با سرودن
اشعاری در وصف طبیعت، کابل و رویدادهای زمان خود، مورد توجه تیمورشاه قرار گرفت.
با گذشت سالها، شعرهایش رنگ عرفانی و اجتماعی یافت و پس از کشته شدن تنها پسرش فیضطلب
در جنگ کشمیر، بیشتر سرودههایش به مرثیه و سوگواری اختصاص پیدا کرد. پژوهشگران
معمولاً آثار او را به سه دورهٔ غزلسرایی، شعرهای عرفانی و مرثیهسرایی تقسیم میکنند.
دیوان عایشه درانی که شامل قصاید، غزلها،
مثنویها، رباعیات، ترجیعبندها و مرثیهها است، به دستور امیر عبدالرحمن خان در
مطبعهٔ سلطنتی به چاپ رسید و بعدها نیز نسخههای کاملتری از آن منتشر شد.
امروزه
لیسه عایشه درانی، افزون بر پیشینهٔ آموزشی خود، یادآور نام بانویی است که با شعر
و اندیشهاش جایگاه ویژهای در تاریخ ادبیات افغانستان دارد و نام او همچنان بر
یکی از معتبرترین مراکز آموزشی دختران در کابل میدرخشد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر