نویسنده: سروش مهرنوش نیکزاد
امروز میخواهم درباره یکی از زیباترین و خاطرهانگیزترین کوچههای کابل بنویسم؛ کوچهای که با رنگهای دلانگیز و عطر گلهایش شناخته میشود و سالهاست با نام «کوچه گلفروشی» در حافظه شهری کابل جای دارد. من نیز خاطرات بسیاری از این کوچه دارم. در سال ۲۰۲۰، برای مدتی کوتاه در چهارراهی طرهبازخان، درست در ابتدای کوچه گلفروشی، دکان تلفونفروشی داشتم. همجواری با این کوچه برایم روزهای بهیادماندنی و تجربههای جالبی را رقم زد و از نزدیک شاهد رویدادهای گوناگون آن بودم. از میان همه آن خاطرات، روز عاشقان یا ولنتاین از همه پررنگتر است. در آن روزها، کوچه گلفروشی بیش از هر زمان دیگری رنگ و رونق میگرفت. ویترینها و پیادهروها با گلهای رنگارنگ، خرسکهای مخملی، پوقانههای سرخ و سفید، قلبهای تزیینی و بستههای هدیه آراسته میشدند و زوجها، چه با هم و چه به تنهایی، برای خرید هدیه به این کوچه میآمدند. هرچند ولنتاین در فرهنگ، تاریخ، مذهب و سنتهای ما ریشهای ندارد، اما در آن سالها برای بخشی از مردم، بهویژه جوانان، معنای خاصی پیدا کرده بود و بهانهای برای ابراز محبت و هدیه دادن به شمار میرفت.
به هر حال، شما را دعوت میکنم تا مطلبی را که درباره پیشینه و داستان کوچه گلفروشی کابل تهیه کردهام، بخوانید.
کوچه گلفروشی شهر نو کابل
در میان ازدحام شهر نو کابل، کوچهای وجود دارد که با رنگ و عطر گلها شناخته میشود؛ کوچهای که سالهاست به نام کوچه گلفروشی در حافظه شهری کابل جای گرفته است. این کوچه که در چهارراهی طرهبازخان، مقابل کوچه انتیکفروشی موقعیت دارد، افزون بر اینکه مرکز فروش گلهای طبیعی و مصنوعی است، بخشی از زندگی اجتماعی، فرهنگ عروسیها، مناسبتها و خاطرات شهری مردم کابل را در خود جای داده است.
برخلاف بسیاری از بازارهای کابل که با
کالاهای صنعتی و روزمره شناخته میشوند، کوچه گلفروشی فضایی متفاوت دارد؛ جایی که
ویترینهای کوچک و شلوغ، دستهگلهای رنگارنگ، عطر گلهای تازه و رفتوآمد
مشتریان، چهرهای زنده و متفاوت به شهر نو بخشیده است. در میان ساختمانهای بلند و
سرکهای پررفتوآمد، این کوچه مانند یک تابلوی رنگین نقاشی به نظر میرسد.
آغاز یک پیشه در شهر نو
کوچه گلفروشی سابقه بسیار دور تاریخی
ندارد و شکلگیری آن به دوره توسعه شهر نو کابل بازمیگردد. در سالهای نخست، گلفروشان
مانند بسیاری از پیشهوران سنتی، فعالیت خود را به شکل ساده آغاز کردند. آنان گلهای
تازه را در سبدهای بافتهشده میگذاشتند و در کنار پیادهروها به رهگذران میفروختند.
با گسترش شهر نو و افزایش تقاضا برای
گل، این فعالیت کمکم رونق گرفت. سبدهای کوچک جای خود را به دکانهای گلفروشی
دادند و کوچه گلفروشی به یکی از شناختهشدهترین مراکز فروش گل در کابل تبدیل شد.
گلفروشان این کوچه به مرور مهارتهای
تازهای را وارد کار خود کردند؛ از ساخت دستهگلهای ساده گرفته تا طراحیهای
پیچیده برای عروسیها، محافل و مراسمهای مختلف.
گلهایی برای شادی، عشق و خاطره
بخش بزرگی از فعالیت این کوچه به مناسبتهای
اجتماعی مردم کابل پیوند خورده است. گلپوش کردن موتر عروس و داماد، ساخت گلدستههای
عروسی، تزیین تالارها و ستیجهای مراسم، ساخت سبدهای شیرینیخوری، گلهای تحفهای
و حتی اکلیل گل برای قبرها، از جمله کارهایی است که گلفروشان این منطقه انجام میدهند.
برای بسیاری از خانوادههای کابل، خرید
گل عروسی از این کوچه بخشی از رسم آمادهسازی مراسم بوده است. هر دستهگل در اینجا
نشانهای از شادی، احترام، عشق و یادبود یک لحظه مهم زندگی است.
فراتر از گل؛ بازاری از خاطرات و هنرهای سنتی
با گذشت زمان، کوچه گلفروشی تنها به گل
محدود نماند. در کنار گلفروشیها، مغازههای صنایع دستی، عتیقهفروشیها، لباسهای
گند افغانی، و لباسهای سنتی نیز در این منطقه شکل گرفتند.
کوچه گلفروشی در روز عاشقان
یکی از خاطرهانگیزترین روزهای سال برای این کوچه، روز عاشقان یا
ولنتاین بود. پیش از تحولات سالهای اخیر، ۱۴ فبروری برای گلفروشان این منطقه یکی
از پررونقترین روزهای سال به شمار میرفت.
در این روز، چهره کوچه کاملاً تغییر میکرد.
ویترینها با گلهای سرخ، پوقانههای سرخ و سفید، قلبهای تزیینی و بستههای هدیه
رنگین میشدند. جوانان، زوجهای تازه نامزدشده و حتی کسانی که میخواستند به
دوستان و نزدیکان خود هدیه بدهند، به این کوچه میآمدند.
گل رز سرخ، خرسکها، کاکاو و عطر از
محبوبترین هدیهها بودند. دکانداران برای این روز بستههای ویژه آماده میکردند
و بسیاری از گلفروشان تا ساعات دیر شب مشغول فروش بودند.
در آن سالها، برای یک روز، در میان
فضای دشوار امنیتی کابل، موسیقی آرام، رنگ گلها و لبخند مردم چهره دیگری به این
بخش از شهر میداد.
طعم کابل در کنار عطر گلها
کوچه گلفروشی تنها به گل و صنایع دستی
محدود نیست؛ این منطقه همچنین در نزدیکی برخی از کبابیهای مشهور کابل قرار دارد.
کبابیهایی مانند «حاجی محمد شریف» و «شمس شریفی» برای بسیاری از کابلنشینان با
طعم کباب اصیل افغانی شناخته میشوند.
بسیاری از کسانی که برای خرید یا گردش
به شهر نو میآیند، تجربه خود را با خوردن یک بشقاب تکهکباب یا چوپانکباب کامل
میکنند؛ ترکیبی از عطر گلها و بوی کباب که بخشی از خاطرات شهری کابل را ساخته
است.
منابع
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر