۱۴۰۵ تیر ۲, سه‌شنبه

زیارت شاه امان‌الدین غازی

 نویسنده: سروش مهرنوش نیکزاد 

در جاده میدان هوایی، در میان دو مسیر اصلی سرک، زیارتی کوچک اما شناخته‌شده به چشم می‌خورد؛ بنایی چهارگوش با دیوارهای شیشه‌ای، قاب‌های فلزی و سقفی هموار به رنگ زرد که پایه‌های آن با سنگ‌کاری سرخ و سفید تزئین شده است. تابلویی آبی‌رنگ بر پیشانی بنا دیده می‌شود که نام صاحب مزار را معرفی می‌کند. این زیارت در میان مردم کابل به نام زیارت شاه امان‌الدین غازی شهرت دارد و از دیرباز محل زیارت، دعا و نذر اهالی منطقه بوده و ارادتی ویژه نسبت به آن وجود دارد.



پیشینه

بر اساس روایت‌های محلی، شاه امان‌الدین غازی از مجاهدانی بود که در جریان جنگ‌های افغان و انگلیس به شهادت رسید. هرچند اطلاعات مکتوب اندکی درباره زندگی و زمان دقیق شهادت او در دست است، اما مردم محل او را به عنوان یکی از شهدای راه آزادی و دفاع از سرزمین افغانستان می‌شناسند و احترام ویژه‌ای برایش قائل‌اند.

همین باور مردمی سبب شده است که زیارت شاه امان‌الدین غازی طی سالیان دراز به یکی از مراکز مهم زیارتی و مذهبی کابل تبدیل شود و همواره پذیرای زائران و نذرکنندگان باشد.

آیین‌های مذهبی

بر بنیاد روایت‌های محلی و آنچه در کتاب اماکن تاریخی کابل آمده است: مهم‌ترین مراسم این زیارت در ایام محرم، به ویژه شب دهم عاشورا، برگزار می‌شد. در این شب، علم‌هایی که در زیارت‌ها و تکایا و محلات مختلف برافراشته شده‌اند، طی مراسمی سنتی و با حضور عزاداران به زیارت شاه امان‌الدین غازی انتقال داده می‌شدند.

پس از گردهمایی علم‌ها، کاروان عزاداران به سوی زیارت شهدای صالحین حرکت می‌کردند و علم‌ها با تشریفات خاص در آنجا حضور می‌یافتند. در پایان این مراسم، ختم قرآن کریم، دعا برای شهدا و طلب خیر و برکت برگزار می‌شد. این آیین هرساله با حضور مردم ادامه می‌یافت.

جایگاه فرهنگی

زیارت شاه امان‌الدین بخشی از میراث فرهنگی و آیینی کابل به شمار می‌رود. پیوند این زیارت با مراسم عاشورا، حرکت علم‌ها و ختم قرآن، نشان‌دهنده استمرار سنت‌های مذهبی و نقش آن در حفظ هویت اجتماعی و دینی مردم شهر است.

این زیارت همچنان یکی از نقاط مهم تجمع عزاداران در ماه محرم محسوب می‌شود و ارادت مردم به شخصیت مدفون در آن، جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ عامه کابل برای آن ایجاد کرده است.

منابع:
بناهای تاریخی کابل.
روایت‌های محلی
یادداشت‌های شخصی و چشم‌دیدها

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر

تازه ترین مطالب

مقبرهٔ سه‌اغر؛ آرامگاه ویس اتکه و یادگار روزگار تیموری در کابل

  نویسنده: سروش مهرنوش نیکزاد  در دامنهٔ شرقی کوه تخت‌شاه، در میان گورستان تاریخی شهدای صالحین کابل و در جنوب آرامگاه تمیم انصار، گنبدی ت...

پربازدیدترین ها