نویسنده: سروش مهرنوش نیکزاد
در
میان زیارتگاههای قدیمی کابل، آرامگاه حضرت میر سبحان شاه، معروف به میرصاحب
کابلی (رح)، جایگاه ویژهای در میان مردم محل داشته است. بر بنیاد کتاب اماکن
تاریخی شهر کابل، میرسبحان شاه بن میرکمال بن میراصغر بوده و از عارفان بزرگ
کابل در روزگار خویش به شمار میرفته است. در همین منبع آمده است که شجره نسب او
با چند واسطه به حضرت سید جلالالدین بخاری (رح) میرسد.
آرامگاه او در کنار سرک نو چهلستون کابل قرار
دارد و به عنوان یکی از زیارتگاههای شناختهشده این بخش شهر، در حافظه تاریخی و
مذهبی مردم محل باقی مانده است.
در کنار ارزش تاریخی این آرامگاه، باورهای
عامیانهای نیز درباره آن شکل گرفته است که بخشی از فرهنگ شفاهی و حافظه محلی کابل
را تشکیل میدهد. بر اساس این باورها، مردم محل مقداری از خاک قبر را – از مجرایی
که در انتهای آن است – برداشته و سپس بر قسمتهایی از بدن که دچار «بخار» یا برخی
زخمها شده است میمالند. این عمل معمولاً با وضو و طهارت و با باور خاص به «کرامت
و برکت» زیارت انجام میشود و بنا بر روایتهای محلی، چند بار تکرار میگردد.
برخی زائران باور دارند که این کار به
بهبود بیماری یا زخم آنان کمک کرده است. البته این باور یک روایت عامیانه و سنت
محلی است و نباید آن را به عنوان یک روش درمانی علمی یا پزشکی معرفی کرد؛ ارزش آن
بیشتر در شناخت فرهنگ زیارت، باورهای عامیانه و شیوههای سنتی مردم کابل نهفته است.
در سالهای اخیر، سنگنوشتهای بر دیوار
بیرونی زیارت پس از بازسازی آن نصب شده که در آن قدمت این آرامگاه حدود ۳۷۰
سال ذکر شده است. بر اسا
س همین نوشته، این مکان از آن زمان تاکنون
محل مراجعه عام و خاص بوده و نسلهای مختلف مردم برای زیارت به آنجا رفتهاند.
از روایتهای محلی چنین برمیآید که
زائران این زیارت تنها از محله چهلستون و آغاعلیشمس نبودهاند، بلکه مردم از بخشهای
مختلف کابل و حتی نقاط دیگر افغانستان نیز برای زیارت میر صاحب کابلی به این مکان
میآمدهاند.
بدین ترتیب، آرامگاه میرسبحان را میتوان
بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگ عامه کابل دانست، که در کنار نام یک عارف قدیمی،
باورهای شفاهی، آیینهای زیارت و روایتهای درمانی نسلهای مردم نیز تا امروز دوام
آورده است.
منابع
کتاب اماکن تاریخی شهر کابل، ص ۹۶ (در مورد شجرهنامه و موقعیت)
جمعآوری روایتهای محلی و یادداشتهای شخصی
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر