محمد آصف آهنگ از چهرههای شناختهشدهی سیاسی و فرهنگی افغانستان در سدهی بیستم بود؛ شخصیتی که بخش بزرگی از زندهگیاش با تحولات سیاسی، زندان، فعالیتهای فرهنگی و مهاجرت گره خورد.
او در سال ۱۳۰۴ خورشیدی در محلهی چوبفروشیهای
چنداول کابل به دنیا آمد. پدرش، میرزا محمدمهدیخان، از مشروطهخواهان دورهی دوم
و از کارمندان دربار شاه امانالله خان بود. میرزا محمدمهدیخان در سال ۱۳۱۲
خورشیدی، همراه با شماری از همفکرانش، به اتهام همکاری با جریانهای طرفدار شاه
امانالله در زندان دهمزنگ اعدام شد.
محمد آصف آهنگ در آن زمان کودکی هشتساله بود.
پس از اعدام پدر، او و برادرانش از ادامهی تحصیل در مکتب محروم شدند. با این حال،
مادرش امیربیگم تلاش کرد فرزندانش آموزش خود را از راههای سنتی ادامه دهند. آهنگ
بعدها در یادداشتهایش از نقش مادرش در شکلگیری دیدگاههای اجتماعی و سیاسیاش
یاد کرده است.
.jpg)
ورود به فعالیتهای سیاسی
آهنگ در سالهای جوانی به مطالعهی تاریخ و
سیاست علاقهمند شد و در جریان فعالیتهای سیاسی آن زمان، به جمعیت وطن به رهبری
میر غلام محمد غبار پیوست. او در همین دوره نام خانوادگیاش را از «مهدیزاده» به
«آهنگ» تغییر داد.
در دههی سی خورشیدی، فضای سیاسی افغانستان با
محدودیتها و بازداشت فعالان سیاسی همراه بود. برادران محمد آصف آهنگ نیز مدتی
زندانی شدند و خود او در سال ۱۳۳۶ به اتهام همکاری با عبدالملک عبدالرحیمزی
بازداشت شد. آهنگ تا سال ۱۳۴۲ در زندان دهمزنگ باقی ماند.
او بعدها بخشی از خاطرات این دوران را در نوشتههایش
بازتاب داد؛ از شرایط دشوار زندان، محدودیتها و فضای بستهای که زندانیان سیاسی
تجربه میکردند.
فعالیتهای اداری و فرهنگی
پس از آزادی، آهنگ دوباره به فعالیتهای کاری و
اجتماعی بازگشت. او در کارخانههای نساجی افغان و جنگلک کار کرد و در بخشهای
مدیریتی این نهادها نیز وظیفه انجام داد. در سالهای ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۷ خورشیدی، به
عنوان نمایندهی مردم کابل در شورای ملی افغانستان حضور داشت.
در کنار فعالیتهای سیاسی و اداری، علاقهی او
به پژوهش و نویسندگی نیز ادامه یافت. محمد آصف آهنگ سالها روی موضوعات تاریخی،
اجتماعی و فرهنگی کار کرد و آثار متعددی دربارهی تاریخ افغانستان، جنبشهای
سیاسی، زبان و فرهنگ فارسی دری و خاطرات شخصیاش نوشت.
از آثار شناختهشدهی او میتوان به کتاب
«یادداشتها و برداشتهایی از کابل قدیم» اشاره کرد؛ اثری که بخشی از خاطرات و
روایتهای مربوط به کابل قدیم را ثبت کرده است.
سالهای مهاجرت
پس از تحولات سیاسی دهههای اخیر افغانستان و
آغاز جنگهای داخلی، محمد آصف آهنگ افغانستان را ترک کرد. او مدتی در پاکستان
زندگی کرد و سپس در سال ۱۳۷۴ خورشیدی به کانادا مهاجرت نمود.
آهنگ در سالهای مهاجرت نیز به نوشتن و فعالیتهای
فرهنگی ادامه داد و بخشی از آثارش را در همین دوره نگاشت.
محمد آصف آهنگ سرانجام در 22 اسد 1394 خورشیدی، در ۹۰ سالگی، در شهر ونکوور کانادا
درگذشت. نام او بیشتر با فعالیتهای سیاسی، نوشتههای تاریخی و روایتهایش از کابل
و تحولات معاصر افغانستان شناخته میشود.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر