۱۴۰۰ آذر ۱۳, شنبه

سرزمین اهورا

رمان سرزمین اهورا 

نویسنده: سروش مهرنوش نیکزاد

ویراستاری و بازخوانی: پوهاند دکتر حبیب پنجشیری و پوهنمل روح افزا امین

مهتمم: بهزاد برمک

صفحه آرا و تایپ: سروش مهرنوش نیکزاد

طراح جلد: مهدی موسوی

چاپ نخست؛ به زودی

:از متن کتاب

وقتی تابستانِ گرم و سوزان، دارد رنگ می­بازد، خبر از رسیدن خزان می­دهد. هوایِ نسبتن سردِ شام­گاه اوایل خزان، روح خسته­ی آدمی را آرامش می­بخشد. زمانی­که این سردی جان می­گیرد، آدم ذوق­زده می­شود، می­خواهد بال بگشاید و به پرواز درآید. این سردی خوش­آیند چنان نیرو می­دهد که دل می­کنی دنیا را همین­گونه درنوردی.

هوای سرد شام­گاهِ خزانی، لشکری از خاطرات را مست کرده و ذهنم را مورد هجوم­شان قرار داده است. چندین کوچه­ها و پس کوچه­های تنگ و تاریک و بی­کس را درنَوَشته­ام، و هم­چنان مورد هجوم خاطرات قرار دارم. به جاده­ی عمومی می­رسم. ره­گذرانِ فارغ از کار، به عجله طرف خانه­های شان روانه استند. صدای بسته شدن دروازه­های فروش­گاه­ها از دور و نزدیک به گوش می­رسد. "آه، چه صدای دل­خراشی!" رنگِ شب در حال نمایان شدن است. عابران آهسته آهسته دارند کم می­شوند. چراغ­های موترها روشن شده­اند و بر پیرامون روشنی خیره­کننده و زودگذری می­پراکنند. هوای سردِ خزانی هم­چنان جانِ بیش­تر می­گیرد.

لختی در کنارِ سرک توقف می­کنم و به پیرامون خیره می­شوم. پیرمرد کیله­فروشی را می­بینم که با کراچی­اش به مقصدی می­رود. سر و صورتش خسته و ناراضی به نظر می­رسد؛ مثل این­که ام­روز به کامش نبوده است. پلاستیک نان را بالای کراچی­اش گذاشته است. لباس­هایش در کل ژنده است. چندین جای شاریده­گی و پینه در واسکت چرکینش دیده می­شود. معلوم می­شود او نیز در چُرت فرو رفته است. کم­بخت در غمِ روزگار است. در کنار سرک، یک راننده­ی تکسی توقف کرده است و چشم­براه مشتری است. سگرتی بر لب می­گذارد و دَر می­دهد. چندبار دود را در سینه فرو می­برد و بعد بیرون می­کند. او هم­چون صیاد در پی شکار است. راننده هم­چنان به اندیشه فرو می­رود و در عین حال دود سگرت را دم و بازدم می­دهد. آه، این افکار، هیچ­کس را در این­جا امان نمی­دهد و سراغ همه­گان می­آیند.

سردی خزانی در تنم خانه می­کند. در کنارِ جاده­ی عمومی قدم می­زنم؛ می­گذارم خیالات و خاطره­ها سراغم بی­آیند. ذهنم دوباره درگیر خیالاتِ مبهم می­شود. در فکرم می­آید که حاکم این شهر شده­ام و بر این­جا تسلط کامل دارم. در به­ترین و لوکس­ترین عمارت زنده­گانی می­کنم، خدمت­کارانِ بی­شمار و موترها در خدمتم قرار دارند. با یک اشاره­ام، زنده­گی یک فرد دگرگون می­شود. خُرد و کلان، شوق دیدار با من را دارند. از جمله مؤفق­ترین افراد شهر محسوب می­شوم و میان مردم محبوبیت خاص دارم. به نظرم می­رسد که شهر به کلی دگرگون شده است. همه­جایش آباد شده است. آن کیله­فروش دیگر به فکر روزگارِ مفلسی نیست؛ اکنون دارد به رشد و رونق بیش­تر تجارتش فکر می­کند. او دیگر آن کیله­فروش قدیم نیست. راننده­ی تکسی تا این­دم در پی شکار نیست. حالا با خانواده­اش برای تفریح شبانه بیرون شده است. اندیشه­های منفی و غمِ روزگار سخت، از ذهنِ عابرانِ پیرامونم زدوده شده اند. همه دارند رؤیاپردازی می­کنند برای یک آینده­ی به­تر...

آه، سرمای خزانی... سرمای خزانی! این سرمای ملایم پاییزی، چه زیبا مرا انباشته­ و خیالاتِ زیبا را در من زنده کرده است. برای یک لحظه چه حس زیبای سراغم آمد. بار دیگر عابران را می­بینم که همه غرقه در دریای اندیشه اند؛ امّا، همانند من خوش­نود به نظر نمی­رسند. هیچ­کس به دیگری کوچک­ترین نگاه نمی­کند – همین­گونه، در اندیشه­های پریشان­شان فرو رفته­اند. در ذهنم فریاد می­زنم: "آهای مردم، سرمای خزانی است! بگذارید افکار و رؤیاهای زیبا سراغ­تان بی­آید." کسی توجه نمی­کند. پژمان­خاطر به مقصدی روان استند. ستاره­ها در آسمان نمایان می­شوند. شهر آهسته آهسته به آرامی می­گراید. گشت­وگذار ره­گذارنِ چُرتی کم می­شود. در آن­سوی جاده، در زیر نورِ چراغ خیابانی، تو را می­بینم که بالای دراز چوکی­یی، تنها و ساکت نشسته­ای. برای یک لحظه تمامِ خیالات و رؤیاهای حاکم در ذهنم، از ذهنم بدر می­شوند. جای­شان را تو پُر می­کنی. فکرم از تو مالامال می­شود و سراسر وجودم را فرا می­گیری. نزدت می­روم. در گوشه­ای نشسته­ای. تو هم­چنان، همانند دیگران در چُرت فرو رفته­ای. داری به چیزی می­اندیشی و ژرف می­اندیشی. آشفته به نظر می­رسی. معلوم می­شود که خیالات و رؤیاهای زیبا سراغت نیامده­اند. سرمای خزانی تو را مثل من در افکارِ رؤیایی فرو نبرده است. در کنارت می­نشینم، می­خواهم جویای خاطر ژولیده­ات شوم. بی­توجه به همه­چیز در خود غرق استی. شهر خاموش شده است. دیگر عابری به چشم نمی­خورد. تعداد ستاره­گان در آسمانِ تیره، بیش­تر شده است و چشمک می­زنند. همه چیز و همه­کس خاموش است و در اندیشه فرو رفته است – من، تو، شهر، ستاره­گانِ آسمانِ تیره، چراغ­های خیابانی و... همه در سکوت و غرقه در اندیشه. می­پرسم:

"چرا همه­چیز و همه­کس در سکوتِ محض فرو رفته است؟"

سرت خمیده است و در همین­حال بدون حرکت پاسخ می­دهی:

"چون می­اندیشند!"

چقدر کوتاه و مختصر پاسخ دادی. آیا این جواب­گوی سؤالات من شده می­تواند. "چون می­اندیشند!" خیلی مختصر بود. می­گویم:

"می­اندیشند... می­اندیشند! همه­گی چُرتی شده­اند. تو هم چُرت می­زنی؟"

کوتاه و مختصر می­گویی:

"آه، چُرت می­زنم!"

سر اصل مطلب می­روم:

"هیچ­کس خوش­نود به نظر نمی­رسد. انگار، اجازه نداده­اند افکار و خیالات زیبا و رؤیایی سراغ­شان بی­آیند. خُرد و کلان پریشان به نظر می­رسند. تو هم رؤیاپردازی نمی­کنی و ژولیده خاطر استی. دلیلش چی است؟"

می­گویی:

"رؤیا... رؤیا!" بعد، آهی از سینه بیرون می­کشی. این­بار سرت را بُلند می­کنی و به سویم خیره می­شوی:

"چون هیچ­کس رؤیایی در سر ندارد. از چی رؤیاپردازی کند. به جایش افکار پریشان ذهن همه را انباشته­اند. رؤیاهای آدمی­زاده­گان فرار کرده­اند... به شهر رؤیاها فرار کرده­اند. من نیز دیگر رؤیایی ندارم و هر روز مجبورم با افکار پریشانم زنده­گانی کنم." بغض گلویت را می­گیرد. دیگر چیزی نمی­گویی. دیگر به اصل موضوع پی برده­ام. دلم برای تو و همه­گی می­سوزد. می­گویم:

"پس من اولین کسی استم در این شهر که رؤیا در سر دارم و هنوز می­توانم رؤیاپردازی کنم." تو می­گویی:

"آه، همین­طور است! تو تنها کسی استی که رؤیاهایت را نگه داشته­ای." می­خواهم کاری بکنم. می­گویم:

"پس بیا کاری بکنیم که فکر همه از اندیشه­های زیبا پُر شود. اگر من اولین کسی استم در این شهر که هنوز هم اندیشه­های مثبت را در ذهنم پرورش می­دهم، پس امید هست." مثل این­که راه حلی به نظرت رسیده است - چشم­هایت برق می­زنند و در این حال می­گویی:

"راست می­گویی! تو راست می­گویی باید کاری بکنیم. تو می­توانی این­کار را بکنی، چون هنوز امید داری. افکارِ بُلندت را نگه­داشته­ای. تو می­توانی رؤیاهای فراری را شکار بکنی."

پژواک صدایش بارها در گوش­هایم می­پیچد: "تو می­توانی... تو می­توانی رؤیاها را شکار بکنی!" چقدر قشنگ است شکار رؤیاها و برگرداندن­ آن­ها. به فکرم می­آید که زمین و آسمان ندا سر داده اند: "تو می­توانی... تو می­توانی رؤیاها را شکار بکنی!" مثل این­که امیدوار شده­ای، ادامه می­دهی:

"به سرزمین رؤیا می­رویم. تو تا می­توانی آن­ها را شکار بکن. همین اکنون می­رویم."

به راه می­افتیم. سردی پاییزی در همه جا خانه کرده است. شهر در سکوت محض فرو رفته است. آن راننده­ی تکسی تا هنوز در کنارِ جاده است، امّا هیچ مشتری سراغش نیامده. نزد راننده می­رویم. تو برایش آدرسی را در خارج از شهر می­دهی. سوار می­شویم. راننده مقصد سرزمین رؤیاها را در پیش می­گیرد. جاده خاموش است، خیابان­ خاموش است، شهر خاموش است و عابران در چُرت فرو رفته اند. سرمای پاییزی شبِ تیره را مالامال کرده است.

از شهر خارج می­شویم. یک ساعت طول می­کشد و راننده خاموشانه ما را به مقصد می­رساند. از موتر پیاده می­شویم. راننده را با دادن مزدش مرخص می­کنیم. تو مرا به طرف درّه­ای هدایت می­کنی. من دنبالت راه می­افتم. درّه برایم ناآشنا است. میان دو کوه بلند قرار گرفته است. به طرف یک حوض انباشته از آب صاف می­رویم. در کنار حوض، یک بالون هوایی را می­بینم. تو می­گویی:

"با همین بالون به سرزمین رؤیاها پرواز می­کنیم. در بالای ابرها قرار گرفته است."

داخل بالون می­شویم. تو آن­را به بالا هدایت می­دهی. تا به ابرهای آسمان می­رویم. هوای سرد در تن ما می­خزد و لرزه بر اندام ما می­اندازد. بر بلندای وادی زیبا­ که در دل طبعیت پنهان شده است، قرار می­گیریم. تو می­گویی:

"این­جا سرزمین رؤیاها است. می­بینی چی­قدر زیبا است."

 یک­بارگی رؤیاها را می­بینیم که در پیرامون ما دارند پرواز می­کنند، از خود روشنی زرد رنگی می­پاشند و از دُور و نزدیک بِل­بِل می­کنند. حالا، چارسوی ما انباشته از رؤیاهای آدمی است. این­جا هر گونه­­ی آن هست – آرزوهای کودکانه، جوانی، دخترانه، پسرانه، مادرانه، پدرانه، پیری و... همه در این­جا هستند و دارند با یک­دیگر به دُور از آدمی­زاده­گان پرواز می­کنند – از آدمی­آزدگانی که یک زمان به آن­ها پشت کردند و به خاطر تحقق شان به حقیقت هیچ کار نکردند. آن­ها هم خسته از همه چیز و همه کس به دیار خویش فرار کردند. تو به یک تور – که در کنار ما قرار دارد – اشاره می­کنی و از من می­خواهی که آن را بردارم و رؤیاها را شکار بکنم. تور دسته­ی چوبی دراز دارد. آن ­را برمی­دارم. نخست رؤیاهای شیرین کودکانه را می­گیرم. شوخ و بازی­گوش استند. به مشکل آن­ها را صید می­کنم. با چند دور زدن، تور انباشته از رؤیاهای کودکانه می­شود. تو آن­ها را در یک جال می­بندی. دنبال رؤیاهای دخترانه و پسرانه­ی جوانی می­گردم. مست و آشفته استند، در عین حال شیرین و سرسخت. اکثرشان به راحتی به دام می­افتند. امّا، بعضی­شان را به مشقتِ زیاد گیر می­آورم. با چند گِرد زدن، تور را پُر می­کنم، و تو آن­ها را در یک در جال دیگر می­اندازی. به مهم­ترین و مشکل­ترین بخش ماجرا می­رسم – شکارِ رؤیاهای پدرانه و مادرانه. متشکل از همه رؤیاها استند و همه را در خود جا داده­اند - آرمان­های بُلند پدرانه  و مادرنه آمیخته با حسرت و یک دنیا امید استند که سال­ها انتظار کشیده­اند و از کوتل­های مشکل گذر مراحل گوناگون زنده­گانی عبور کرده­اند. به چنگ آوردن­شان کار راحتی نیست. از راه­های متفاوت عقل و منطق و هم­چنان استراتیژی و سیاست کار می­گیرم و در نهایت آن­ها را با وزن سنگین­شان شکار می­کنم. تو آن­ها را در جال بزرگ­تر می­اندازی. سرانجام رؤیاهای باقی­مانده را نیز می­گیریم و تو آن­ها را فلتر می­کنی؛ منفی­ و جامعه­ستیزانه­ی شان ­را جدا می­سازی و در جایی به دور از دست­رس رها می­کنی.

بالون را به طرف شهر هدایت می­دهی. بر فرازِ شهرِ خاموش و به خواب رفته قرار می­گیریم. رؤیاهای شیرین کودکانه را در شهر رها می­سازی. آسمانِ شهر مالامال از آن­ها می­شود. به طرف خانه­های شهر می­روند و کوچه­های تنگ و تاریک را روشن می­سازند. طولی نمی­کشد که اطفال از خواب می­پرند، همه در کوچه­ها می­برآیند، به پای­کوبی شروع می­کنند و شور و هیجان می­پراکنند. همین­طور رؤیاهای جوانی را آزاد می­سازی. در این­حال شادمانه تبسم می­کنی. شهر پر از رؤیاهای جوانی و عاشقانه ­می­شود. همه­جا را عشق پُر می­کند. پسران و دخترانِ جوان از خواب برمی­خیزند و در شهر می­برآیند. جوانان شادمان استند. یک­بار دیگر رؤیایی شده اند. حالا انگیزه دارند. تو خوش­نود و راضی به نظر می­رسی و عاشقانه به من نگاه می­کنی. اشکِ شوق در چشم­هایت گره می­خورد. ذوق­زده به نظر می­رسی. حالا، رؤیاهای پدرانه و مادرانه و دیگر رؤیاها را آزاد می­سازی.

 همه جا نورانی و روشن شده است. شهر رؤیایی شده است. ستاره­های آسمانِ تیره نیز رؤیایی شده­اند و به سوی مردم شهر چشمک می­زنند. پدران و مادرن از خواب برخیسته­اند و دختران و پسرانِ خُرد و جوان­شان را شادمانه نگاه می­کنند که در حال لذت بردن از زنده­گی استند. شور و هیجان، به مثلِ سرمای نیمه­شب خزانی برهمه جا خزیده است.

ما در سبد بالونِ­هوایی، بر فرازِ شهر قرار داریم. حالا، اندیشه­ها و خیالاتِ زیبا، همانندِ من سراغ همه آمده­اند. سرمای نیمه­شب خزانی، این اندیشه­ها را جان داده است. تو که از سُرور در پوست نمی­گنجی آهسته زمزمه می­کنی:

"آدمی بدون رؤیاهای شان به کالبدِ بی­روح می­ماند. همین رؤیاها زنده­گی انسان را معنا می­بخشد. چند لحظه پیش این شهر پُر از مردمانِ بی­روح بود، چون رؤیا در سر نداشتند. با آمدن رؤیاهای­شان همه جانِ دوباره گرفت. رؤیاپردازی حق آدمی است. مهم نیست همه­ی شان به حقیقت بپیوندند؛ همین­که با آن­ها زنده­گانی می­کنی زنده­گی­ات معنا دارد."

آسمانِ شهر را دور می­زنیم. شهر چراغان شده و رؤیاها در هر گوشه و کنار بِل­بِل می­کنند. احساساتِ خرد و کلان برانگیخته شده و زمین و زمان از هیجان لب­ریز شده است. سردی پاییزی، هم­چنان جان گرفته است و لشکری از احساسات و اندیشه­های زیبا را در ذهنِ آدمی­زاده­گان مست کرده است. 



هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر

تازه ترین مطالب

هنگامه؛ آوازخوان نام‌آشنای موسیقی افغانستان

  زهره شورانگیز، مشهور به هنگامه، از آوازخوانان شناخته‌شدهٔ افغانستان است که فعالیت هنری خود را از دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی آغاز کرد. او در موسیق...

پربازدیدترین ها